Αρθρογραφία
Νέα | Εκδηλώσεις

Αμμουλιανή Χαλκιδικής - Το νησί με τα διάφανα νερά

ΘΑΛΑΣΣΙΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ-ΝΗΣΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ
Διαμορφωση
  • -2 -1 Μεσαιο +1 +2
  • Αρχικη Helvetica Segoe Georgia Times

Ένα νησάκι αφημένο στην παρθένα ομορφιά της φύσης. Τριγυρισμένη από τα γαλαζοπράσινα νερά του κόλπου του Αγίου Όρους και με το βλέμμα στραμμένο στην υποβλητική κορυφή του Άθω, η Αμμουλιανή αποτελεί έναν λιλιπούτειο παράδεισο!

Κείμενο: Λιάνα Τσώνου & Φωτογραφίες: Γιώργος Κωνσταντινίδης

Μια όαση με απόκρυφες ακρογιαλιές και ερημικά νησάκια, για όσους αποζητούν την εξερεύνηση και την απόλυτη φυγή. Μακριά από την πολυκοσμία και την κοσμικότητα, η Αμμουλιανή έχει το προνόμιο να σου μεταδίδει τη γαλήνη που αποπνέει, αλλά και μια ανεξήγητη αίσθηση ανεμελιάς.

Πώς θα πάτε: 
Από Θεσσαλονίκη θα φτάσετε στην Τρυπητή μέσω Ν. Μουδανιών, Γερακινής, Νικήτης, Αγ. Νικολάου, Πυργαδικίων, Γοματίου. Από εκεί αναχωρούν, τακτικά, φέριμποτ για την Αμμουλιανή. Το ταξίδι διαρκεί 15 λεπτά. Θεσσαλονίκη-Τρυπητή: 120 χλμ.

Θα μπορούσατε ποτέ να φανταστείτε πως ό,τι ονειρεύεστε χωράει μέσα σε 4,5 τετραγωνικά χιλιόμετρα; Προσωπικά, θα ήμουν δύσπιστη αν δεν το έβλεπα. Έπειτα, όμως, από ένα φανταστικό τριήμερο στην Αμμουλιανή, το μοναδικό κατοικήσιμο νησί της Χαλκιδικής, επιβεβαίωσα τη γνωστή ρήση, ότι δηλαδή «τα ακριβά αρώματα μπαίνουν σε μικρά μπουκαλάκια».

Φτάνοντας στην Τρυπητή, λίγα χιλιόμετρα μετά την Ιερισσό, για να πάρουμε το φέριμποτ, δεν ξέραμε τι θα αντικρίσουμε. Λίγες, μόνο, διάσπαρτες πληροφορίες πως το νησί είναι μικρό και ήσυχο δεν ήταν ικανές να μας προϊδεάσουν επαρκώς. Η απόφαση να πάρουμε λίγα πράγματα στις αποσκευές μας, αν και υποσυνείδητη, αποδείχτηκε σοφή. Τα απαραίτητα ρούχα και τα αξεσουάρ για τις ατέλειωτες ώρες στην παραλία θα διαπιστώσετε πως είναι αρκετά. Άλλωστε, στην Αμμουλιανή αισθάνεσαι σαν να βρίσκεσαι στο σπίτι σου ή, καλύτερα, σαν να έχεις βρει το «σπίτι» των ονείρων σου και μπορείς επιτέλους να είσαι ο εαυτός σου.

Απέριττη ομορφιά

Καθώς το φέριμποτ έσχιζε τα καταγάλανα νερά του Σιγγιτικού κόλπου, πήραμε θέση στο κατάστρωμα για να δούμε το νησί να ξεπροβάλλει. Η εικόνα του δεν άργησε να φανεί, αφού το ταξίδι ήταν πολύ σύντομο. Κράτησε μόλις 15 λεπτά, καθώς η Τρυπητή απέχει από την Αμμουλιανή δύο ναυτικά μίλια. Οι χαμηλοί λόφοι του νησιού αναδύθηκαν από την υδάτινη επιφάνεια και η κατάλευκη πολιτεία μάς χάρισε την απέριττη και ταπεινή όψη της. Κατεβήκαμε στο λιμάνι, όπου τα κάθε λογής πλεούμενα συγκεντρώνουν τα βλέμματα των επισκεπτών, και το ταξίδι στον επίγειο παράδεισο ξεκίνησε. Αν κάποιος είχε επισκεφτεί την Αμμουλιανή πριν από αρκετά χρόνια θα θυμόταν ένα νησάκι όπου η λέξη άσφαλτος και αυτοκίνητο ήταν σχεδόν άγνωστα. Και αυτό γιατί στους χωμάτινους, τότε, δρόμους του θα συναντούσε μόνο δίτροχα. Η κατάσταση, βέβαια, έχει αλλάξει άρδην την τελευταία 30ετία. Το αυτοκίνητο πάει πλέον παντού. Ή μάλλον σχεδόν παντού, αφού οι χωματόδρομοι που παραμένουν ακόμη − ευτυχώς − στο νησί είναι πιο βατοί με τετρακίνητο όχημα. Τα 4x4 έχουν, επομένως, την τιμητική τους. Γι’ αυτό και όσοι διαθέτετε, μην τα λυπηθείτε, γιατί θα χάσετε τη μισή ομορφιά του νησιού και μάλιστα την πιο άγρια και εξωτική. Καλά που υπάρχουν και οι χωματόδρομοι, βέβαια, γιατί διαφορετικά το νησί θα είχε άλλη τύχη: πολύ πιθανό να είχε χάσει τη γοητεία που κρύβεται στις απόμερες γωνιές του στο όνομα του μαζικού τουρισμού. Ωστόσο, η χώρα του νησιού δεν έχει μείνει αναλλοίωτη.

Δεκάδες πολύχρωμες ψαρόβαρκες και πλεούμενα κοσμούν το γραφικό λιμανάκι.

Πλάι στα παλιά γραφικά σπιτάκια, που απέμειναν από τα χρόνια του εποικισμού (1924), έχουν ξεφυτρώσει νεόκτιστες κατοικίες και άφθονα καταλύματα, ενώ στην παραλία τη σύγχρονη εικόνα του νησιού συμπληρώνουν οι ταβέρνες και τα καφέ. Εκεί κατευθυνόμαστε για μια πρώτη γεύση με έναν από τους πειρασμούς της Αμμουλιανής: το φρέσκο ψάρι και τα θαλασσινά που αλιεύουν από τον κόλπο του Αγίου Όρους (ή Σιγγιτικό) οι κάτοικοι του νησιού εδώ και πολλά χρόνια. Εκτός από την αλιεία, ο τουρισμός είναι μια από τις κύριες ασχολίες των κατοίκων. Ευτυχώς, βέβαια, που ο μόνιμος πληθυσμός στράφηκε στον τουρισμό και έτσι το νησί δεν ερήμωσε. Άλλωστε, καλλιέργειες συστηματικές δεν γίνονται, με αποτέλεσμα το οικοσύστημα να παραμένει ανέγγιχτο.

Χαμηλοί λόφοι και μικρές κοιλάδες συνθέτουν το τοπίο, ενώ το νησί είναι κατάφυτο από ελιές και χαμηλή βλάστηση. Έπειτα από ένα απολαυστικότατο γεύμα και μια γερή δόση καφέ σε μια από τις παραλιακές καφετέριες, ξεκινήσαμε για έναν αναζωογονητικό περίπατο στο λιμάνι. Κατά μήκος της παραλιακής δεν θα βρείτε μόνο περιποιημένα ταβερνάκια και καφέ-μπαρ, αλλά και γραφικά μικρομάγαζα με ανθρώπους φιλόξενους και ανοικτούς που σε καλωσορίζουν. Εδώ, θα δείτε και τον παλιό αρσανά − χαρακτηριστικό δείγμα της αγιορείτικης αρχιτεκτονικής − όπου οι μοναχοί προστάτευαν τις βάρκες τους. Αυτό το πέτρινο κτίσμα είναι, δυστυχώς, ένα από τα ελάχιστα απομεινάρια από το παρελθόν του νησιού και σήμερα λειτουργεί ως καφέ. Ανηφορίζοντας στην πλατεία, θαυμάζουμε και τη γραφική εκκλησία του Αγίου Νικολάου κτισμένη στα τέλη του 19ου αιώνα.

Το ωραιότατο κτίριο του παλιού αρσανά, κτισμένο στα 1860, στολίζει το λιμάνι.

Ο ήσυχος οικισμός είναι κτισμένος σε ύψωμα και με μια βόλτα στα δρομάκια μπορείτε, αν είστε τυχεροί, να ανακαλύψετε τις ασβεστωμένες, λουλουδιασμένες αυλές και τα χαμηλά σπίτια ή να βρεθείτε μπροστά σε ένα εξαιρετικό πανόραμα, από όπου ξεδιπλώνεται η επιφάνεια της θάλασσας με φόντο τον επιβλητικό όγκο του Άθω. Την ώρα που ο ήλιος βάφει μαβή τον ορίζοντα, η μεγαλοπρεπής κορυφή μοιάζει να χάνει λίγη από την άγρια, απρόσιτη, όψη της. Η ειδυλλιακή ατμόσφαιρα που αποπνέει είναι ικανή να γαληνέψει την ψυχή και το πνεύμα.

Ο οικισμός της Αμμουλιανής είναι κτισμένος επάνω σε λόφο.

Ένας επίγειος παράδεισος

Προφανώς, έχετε ήδη καταλάβει ότι η Αμμουλιανή είναι ένας ανεξερεύνητος θησαυρός. Ο παράδεισος όσων αναζητούν ησυχία και χαλάρωση και απεχθάνονται την πολυκοσμία, την κοσμική ζωή και το μπάνιο σε πολύβουες παραλίες, όπου το να βρεις χώρο για να απλώσεις την πετσέτα σου γίνεται συνώνυμο του άθλου. Αν ανήκετε σε αυτήν την κατηγορία και, ειδικότερα, αν σας αρέσει η περιπέτεια και τα ερημικά τοπία, τότε αυτό το οδοιπορικό σας αφορά.

Η εξερεύνηση του νησιού και των βραχονησίδων του με σκάφος αποτελεί δελεαστική πρόταση.

Για να αποκτήσετε μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα, αρκεί να μάθετε πως η Αμμουλιανή διαθέτει έναν μόνο κεντρικό ασφαλτόδρομο που οδηγεί στις ακτές στη νότια και ανατολική πλευρά της. Όπως φανερώνει ο όνομά του, το νησί είναι σπαρμένο από χρυσαφένιες αμμουδιές, οι οποίες μαζί με τη γαλαζοπράσινη θάλασσα, τη χαμηλή βλάστηση, αλλά και τους εντυπωσιακούς βράχους και τις μικρές βραχονησίδες συνθέτουν ένα εκρηκτικό σκηνικό.

Απόμερους όρμους, όπου η ανθρώπινη παρουσία είναι σπάνια, θα βρείτε αρκετούς στην Αμμουλιανή.

Με την απόφαση να ξεκινήσουμε από τα πιο προσβάσιμα μέρη του, πήραμε τον μοναδικό ασφαλτόδρομο με κατεύθυνση την δημοφιλέστερη παραλία, τις Αλυκές. Έχοντας διανύσει μόλις 1,5 χλμ. από τον οικισμό, εμφανίστηκε μπροστά μας μια λιμνούλα, η οποία χωρίζεται με μια στενή λωρίδα γης από τη θάλασσα. Παλιότερα, εισερχόταν θαλασσινό νερό, το οποίο εξατμιζόταν και εξασφάλιζε το αλάτι στους κατοίκους. Η ακτή Αλυκές θυμίζει τοπίο τροπικό με τις ομπρέλες από καλάμια, τα πεντακάθαρα νερά και την απέραντη αμμουδιά. Εκτός από το μπαράκι, κτισμένο σε ύψωμα, θα βρείτε δυο-τρεις ταβέρνες πλάι στο κύμα, με θέα το όρος Ίταμος της Σιθωνίας.

Έπειτα από μια απολαυστική βουτιά, ακολουθήσαμε πορεία προς τα ανατολικά. Από ψηλά αντικρίζουμε μικρά ειδυλλιακά κολπάκια με γαλάζια νερά. Περνάμε τον όρμο Γλαστρί και κάνουμε μια στάση στον Αϊ-Γιώργη με την αμμουδερή παραλία, ενώ τα βραχάκια ξεπροβάλλουν από την ακύμαντη επιφάνεια της θάλασσας. Το βλέμμα μας απλώνεται μέχρι τις αντικρινές ακτές, όπου ξεχωρίζει ο επιβλητικός Πύργος του Προσφορίου της Ουρανούπολης, της δημοφιλούς πύλης για το Άγιο Όρος.

Συνεχίζουμε τη διαδρομή μας για να καταλήξουμε στο ανατολικότερο άκρο του νησιού, τη θαυμάσια παραλία της Μεγάλης Άμμου (μόλις 4 χλμ. από την Αμμουλιανή). Η ακτή είναι σημείο αναφοράς για όσους αναζητούν διακοπές σε τροχόσπιτο (που προσφέρει ορισμένες σπιτικές ανέσεις) σε συνδυασμό με ατέλειωτες στιγμές περισυλλογής και ηρεμίας πλάι στη φύση. Το κάμπινγκ είναι αρκετά περιποιημένο και βρίσκεται σε πλεονεκτική θέση, όπως και το καφέ-μπαρ και η ταβέρνα, με ανεμπόδιστη, πανοραμική θέα. Ανεβαίνουμε το πετρώδες ύψωμα στην ανατολική άκρη της ακτής και καθόμαστε στα βράχια για να θαυμάσουμε ένα τοπίο σαγηνευτικό. Τα Δρένια, τα μικρά ερημονήσια της Αμμουλιανής, το ένα πλάι στο άλλο, αναδύονται μέσα από τη θάλασσα, ενώ πίσω τους υψώνεται − σαν μία προστατευτική αγκαλιά − η αγέρωχη κορυφή του Άθω.

Αναζητώντας μέρη εξωτικά και ονειρεμένα

Την επόμενη ημέρα ήμασταν αποφασισμένοι να ζήσουμε πιο άγριες καταστάσεις, εξερευνώντας τη δυτική, και δη πιο δύσβατη, πλευρά του νησιού. Η αλήθεια είναι ότι δεν γνωρίζαμε τι ακριβώς θα συναντήσουμε και μέχρι πού μπορούσαμε να φτάσουμε. Το μόνο που ξέραμε είναι ότι θα διασχίζαμε χωματόδρομους. Το ότι κινούμασταν με συμβατικό αυτοκίνητο δεν στάθηκε εμπόδιο στο να επιχειρήσουμε το όλο εγχείρημα. Κάπως έτσι, βρεθήκαμε να παίρνουμε, μόλις λίγα μέτρα έξω από τον οικισμό, τον χωμάτινο δρόμο που οδηγεί στις απρόσιτες γωνιές του νησιού, τις παραλίες Νησάκια και Καραγάτσια.

Από την αρχή της διαδρομής, κάτι οι πέτρες κάτι και οι λακκούβες που συναντήσαμε δεν μας επέτρεπαν να αισιοδοξούμε για τη συνέχεια. Έτσι το πήραμε απόφαση ότι θα κινηθούμε με αργή ταχύτητα και προσεκτικά. Τα ταρακουνήματα, όμως, γίνονταν ολοένα και πιο συχνά και τα ερωτηματικά για το αν είχαμε πάρει τον σωστό δρόμο (παρότι δεν υπήρχε άλλος) τριβέλιζαν ολοένα και περισσότερο το μυαλό μας. Το μόνο που βλέπαμε ήταν οι απέραντες εκτάσεις με ελιές, ενώ το πολυπόθητο μπλε της θάλασσας απουσίαζε παντελώς από τον οπτικό μας ορίζοντα. Εξάλλου, είχαμε διανύσει πάνω από 1 χλμ. χωρίς να συναντήσουμε ούτε μια πινακίδα. Στα 2 χλμ. από τον οικισμό συναντήσαμε μια διασταύρωση στην οποία, ευτυχώς, υπήρχε πινακίδα. Δεξιά για Νησάκια-Φάκα, αριστερά για Καραγάτσια. Στρίψαμε στον κατηφορικό χωματόδρομο δεξιά και, έπειτα από λίγο, η εικόνα των δυο καταπράσινων νησιών καταμεσής της θάλασσας μάς καθησύχασε.

Tα Ξηροποταμινά νησάκια, στη δυτική πλευρά, εγγυώνται στιγμές χαλάρωσης και ανεμελιάς.

Η περιοχή της Φάκας με τα Ξηροποταμινά νησάκια είναι από τις πιο απόμερες της Αμμουλιανής και, αν διαθέτετε σκάφος, η εξερεύνησή της αποτελεί αληθινή πρόκληση. Όσοι πάλι διαθέτετε 4x4, είστε εξίσου προνομιούχοι, γιατί μπορείτε με ευκολία να προσεγγίσετε γωνιές του νησιού που συγκεντρώνουν ελάχιστους παραθεριστές. Αν πάλι, αναζητάτε την πιο ερημική και πιο εξωτική παραλία του νησιού συνεχίστε για Καραγάτσια. Μπορεί να την προσεγγίσαμε με πολύ κόπο, χύνοντας ιδρώτα κάτω από τον καυτό μεσημεριανό ήλιο που έκαιγε το παρμπρίζ, μπορεί ο κακοτράχαλος χωματόδρομος να γινόταν ολοένα και πιο στενός και το αυτοκίνητό μας να διέσχιζε την πυκνή βλάστηση, χοροπηδώντας πάνω-κάτω στις λακκούβες, όμως, η ειδυλλιακή εικόνα ενός κόλπου, κυκλωμένου από καταπράσινα βράχια, με αμμουδιά χρυσή και νερά, χωρίς υπερβολή, διάφανα, ικανοποίησε και την πιο τρελή μας προσδοκία. Η βουτιά στα κρυστάλλινα νερά της, με μοναδική ηχητική υπόκρουση τους παφλασμούς των κυμάτων και τα κρωξίματα από τα δεκάδες γλαροπούλια αρκεί να σε ταξιδέψει σε μέρη μακρινά.

Λίγη ιστορία

Η Αμμουλιανή βρίσκεται στον κόλπο του Σιγγιτικού ή Αγίου Όρους, ο οποίος σχηματίζεται ανάμεσα στη χερσόνησο της Σιθωνίας (δυτικά) και στη χερσόνησο του Αγίου Όρους (ανατολικά). Έχει έκταση 4,5 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Η ιστορία του είναι πολύ παλιά, καθώς ίχνη εγκατάστασης στο νησί ανάγονται στην κλασική εποχή. Στην περιοχή του λιμανιού σώζονται αρχαία κατάλοιπα κτιρίων και αρχιτεκτονικά λίθινα τμήματα. Από την εποχή του Βυζαντίου ως τη Μικρασιατική Καταστροφή, η Αμμουλιανή ήταν Μετόχι της Μονής Βατοπεδίου του Αγίου Όρους. Η τύχη του νησιού έμελλε να αλλάξει το 1924, οπότε ξεκίνησε η εγκατάσταση Μικρασιατών προσφύγων. Η κτηματική περιουσία των μοναστηριών περιήλθε στο κράτος για να στεγάσει τους πρόσφυγες. Οι πεντακόσιοι περίπου πρώτοι κάτοικοι του νησιού εγκαταστάθηκαν στα μοναστικά κτίσματα, στην εκκλησία και στους στάβλους. Σιγά-σιγά άρχισαν να κτίζουν μονώροφα και διώροφα σπιτάκια με αυλές, δημιουργώντας έναν πανέμορφο οικισμό. Έφεραν, βέβαια, μαζί τον πολιτισμό, τα ήθη και τα έθιμά τους. Έτσι με εφόδια την πείρα και τη γνώση της θάλασσας ασχολήθηκαν κυρίως με την αλιεία και κατάφεραν σε λίγα χρόνια να εξελιχθούν και να διακριθούν σε σπουδαίους ναυτικούς και ψαράδες. Καταγίνονταν, ακόμη, με τη γεωργία (καλλιέργειες αμπελιού, σιταριού, καλαμποκιού) και την κτηνοτροφία. Αργότερα, αντεπεξήλθαν επάξια στην πρόκληση της τουριστικής ανάπτυξης του τόπου τους. Σήμερα, η Αμμουλιανή ανήκει στον Δήμο Σταγίρων και έχει περίπου εξακόσιους μόνιμους κάτοικους.